Reflectie, wat is dat? In veel leertheorieën neemt reflectie een centrale plaats in: ‘zonder reflectie geen leren’ is de boodschap. In dit artikel wordt het begrip ‘reflectie’gedefinieerd en gekeken naar de kosten en baten van reflecteren. Het artikel is er één uit een serie van drie. Het tweede artikel gaat vooral in op ‘Reflectieve technieken’. Het derde en laatste artikel
Lees meer →
Dialoog van de professional met de praktijk In het eerdere artikel werd reflecteren, in navolging van Donald Schön, beschreven als een dialoog van de professional met zijn omgeving om zo oplossingen te vinden voor unieke, complexe vraagstukken. Nou is ‘de omgeving’ natuurlijk niet in staat om daadwerkelijk een dialoog aan te gaan. Schön bedoelt het dan ook niet letterlijk: hij
Lees meer →
Reflecteren, meer dan evalueren In de Dikke van Dale is het eerst aangegeven synoniem voor reflecteren ‘terugkaatsen’ of ‘weerspiegelen’. Hoewel verwant ligt de betekenis die hier wordt bedoeld dichter bij het tweede synoniem van ‘nadenken over’. Bijbehorende zelfstandige naamwoorden zijn reflectie als beschouwing, overdenking en overweging. Daarmee weten we dat reflecteren een denkproces is maar we weten nog niet wanneer
Lees meer →
Zelfreflectie? Waar zit dat in de hersenen? Het hangt er vanaf wat je onder het begrip verstaat. Iedereen reflecteert wel eens op zijn gedachten en gedrag. Dus iedereen doet aan zelfreflectie. Waarom zeggen managers dan wel eens over hun medewerkers dat ze geen ‘zelfreflectie’ hebben? Ze bedoelen dan dat sommige medewerkers te weinig verantwoordelijkheid nemen voor hun gedrag. Ze geven
Lees meer →
Effectiever leidinggeven door reflecteren op eigen handelen Telkens terugkerende problemen op het werk – medewerkers die constant dezelfde ‘fouten’ maken, die veel beloven maar hun afspraken niet nakomen, eindeloos vergaderen zonder besluiten te nemen, onvoldoende initiatief tonen, geen verantwoordelijkheid nemen, de gewenste veranderingen niet doorvoeren, geen feedback durven geven… Herkenbaar? Is er al van alles geprobeerd, maar blijven deze patronen
Lees meer →
Leidraad reflecteren De reflecterende handeling staat tegenover de routinehandeling. Reflecteren heeft te maken met het nadenken over jezelf, over je handelen. Doel van het reflecteren is te komen tot een ander handelen. Van Parrerren geeft volgende omschrijving : “reflecteren is een vorm van oriëntering achteraf, dat wil zeggen nadat een handeling (of reeks van handelingen) voltrokken is, bezint de handelende
Lees meer →
Reflectie als drijfveer van het leerproces Vaak blijft reflectie van studenten steken op het niveau van evaluatie, wordt er te veel op persoonlijke problemen gefocust en wordt er onvoldoende geabstraheerd. Het gevolg hiervan is dat studenten reflectie saai en vervelend gaan vinden en het reflectieverslag behandelen als een invullijstje. Maar reflectie is noodzakelijk om praktijk te koppelen aan theorie, zich
Lees meer →
Problemen met reflecteren De risico’s van reflectie nader bezien Door: Tom Luken Conclusie van een kritisch artikel: In dit artikel is betoogd dat leerlingen/studenten op alle niveaus van het beroepsonderwijs te veel moeten reflecteren. Het is, ogenschijnlijk zonder veel kritische reflectie en sturing, in hoog tempo een hype geworden. Denkprocessen kunnen allerlei vormen hebben. Zij kunnen functioneel en productief zijn,
Lees meer →
